fbpx

Polecamy

Przestępstwo zniesławienia a znieważenia – podobieństwa i różnice

W dzisiejszym wpisie omówione zostanie zagadnienie z zakresu prawa karnego. Zajmiemy się zestawieniem ze sobą dwóch przestępstw tj. zniesławienia i zniewagi (znieważenia). Zacznijmy od tego, iż w powszechnym odbiorze w społeczeństwie mało kto odróżnia od siebie te dwa przestępstwa, co prowadzi do błędnego uznawania je za jedno. Ponadto warto wskazać, że dość często można się w społeczeństwie spotkać z niezrozumieniem, iż nasze zachowanie wyczerpało znamiona któregokolwiek z tych przestępstw. Warto zatem wiedzieć w jakich sytuacjach możemy być pociągnięci do odpowiedzialności karnej.

Przestępstwo zniesławienia polega na tym, że pomawiamy inną osobę, grupę osób, instytucję, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć ją w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności. Dość często możemy się spotkać z przestępstwem zniesławienia na gruncie zawodowym, społecznym, gospodarczym, czy też politycznym. Osobie dopuszczającej się przestępstwa zniesławienia grozi kara ograniczenia wolności albo kara grzywny. Należy jednakże wskazać, że jeżeli zniesławienie jest dokonywane za pomocą środków masowego komunikowania, to sprawcy grozi oprócz grzywny i ograniczenia wolności, także kara pozbawienia wolności do roku. Ponadto w przypadku skazania za przestępstwo zniesławienia Sąd może orzec nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego, Polskiego Czerwonego Krzyża albo na inny cel społeczny wskazany przez pokrzywdzonego. Wskazania również wymaga, że na wniosek pokrzywdzonego Sąd orzeka podanie skazującego wyroku do publicznej wiadomości.

Ocena, czy nasze zachowanie wypełniło znamiona zniesławienia należy do Sądu i za każdym razem podlega indywidualnemu badaniu. Pamiętajmy przy tym o kilku zasadach, które musi spełniać nasze zachowanie, aby można je uznać za zniesławienie. Przede wszystkim dokonane przez nas pomówienie musi faktycznie stanowić zniesławienie w znaczeniu obiektywnym. Nie ma tu znaczenia subiektywne odczucie osoby pomówionej. Po drugie zniesławienie powinno dotyczyć pewnych, określonych faktów, a nie dokonanej przez nas oceny czyjegoś zachowania. Należy zatem zawsze zastanowić się, czy mamy do czynienia ze swobodą wypowiedzi, dozwoloną krytyką, czy jednak już nasze zachowanie wypełnia znamiona zniesławienia. Po trzecie wyjaśnić należy, że przestępstwa zniesławienia nie musimy popełnić publicznie. Kluczowe jest zatem, aby nasze pomówienie dotarło przynajmniej do jednej osoby trzeciej, która będzie miała możliwość zaznajomić się z nim.


reklama


Ustawodawca w kodeksie karnym przewidział również sytuacje, w których następuję wyłączenie bezprawności zniesławienia. Pamiętajmy o tym, że jeżeli nasz zarzut uczyniliśmy w sposób niepubliczny, a okazał się on prawdziwy to nasze zachowanie nie może być uznane za zniesławienie. Ponadto jeżeli podnieśliśmy taki zarzut publicznie, a okazał się on prawdziwy to nie popełniamy przestępstwa, jeżeli podnoszony przez nas zarzut dotyczył postępowania osoby pełniącej funkcję publiczną lub służył obronie społecznie uzasadnionego interesu.

Od zniesławienia należy odróżnić zniewagę. Wskazania przede wszystkim wymaga, iż znieważyć w przeciwieństwie do zniesławienia można jedynie osobę fizyczną. Będziemy zatem odpowiadać za przestępstwo znieważenia wtedy, gdy znieważymy inną osobę w jej obecności albo choćby pod jej nieobecność, lecz publicznie lub w zamiarze, aby zniewaga do tej osoby dotarła. Dokonując rozróżnienia tych dwóch czynów, należy wskazać, że znieważenie godzi w wewnętrzną cześć osoby znieważonej, a z kolei zniesławienie godzi w zewnętrzną cześć osoby zniesławionej, gdyż ma ją poniżyć w oczach opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności. Analogicznie jak przy zniesławieniu grozi nam kara grzywny albo ograniczenia wolności. Z kolei, jeżeli znieważenie nastąpi za pomocą środków masowego komunikowania to oprócz grzywny i ograniczenia wolności, grozi nam również kara pozbawienia wolności do roku. Co odróżnia konsekwencje dokonania zniewagi od zniesławienia, to fakt, iż przy zniewadze dokonanej jedynie za pomocą środków masowego komunikowania Sąd może orzec nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego, Polskiego Czerwonego Krzyża albo na inny cel społeczny wskazany przez pokrzywdzonego. Są jednak sytuacje, gdy pomimo tego, że nasze zachowanie wyczerpie znamiona znieważenia to Sąd może odstąpić od wymierzenia nam kary. Jest to możliwe w przypadku, gdy zniewagę wywołało wyzywające zachowanie się pokrzywdzonego albo jeżeli pokrzywdzony odpowiedział naruszeniem nietykalności cielesnej lub zniewagą wzajemną.

Nadmienić trzeba, że oba czyny stanowią przestępstwa ścigane z oskarżenia prywatnego, zatem sami powinniśmy wnieść prywatny akt oskarżenia do Sądu. Zaznaczenia wymaga przy tym, iż ściganie czynu z oskarżenia prywatnego może zostać objętego przez prokuratora, bowiem w sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia prywatnego prokurator wszczyna postępowanie albo wstępuje do postępowania już wszczętego, jeżeli wymaga tego interes społeczny.

Reasumując, jak widzimy zagadnienie rozróżnienia przestępstw zniesławienia i zniewagi, jak i czynników warunkujących ich popełnienie nie jest takie proste, dlatego też mamy nadzieję, że po zapoznaniu się z przedmiotowym artykułem wiele państwa wątpliwości zostało rozwianych.

Analizę prawną przygotował Adwokat Piotr Rodak - Kancelaria Adwokacka w Skarżysku- Kamienna.

Adwokat Piotr Rodak

Skomentuj

Upewnij się, że wymagane pola oznaczone gwiazdką (*) zostały wypełnione. Kod HTML nie jest dozwolony.

powrót na górę

Kronika policyjna

Sport

Menu

Polecamy

Social media