fbpx

Polecamy

Rozwód – niezbędne przesłanki do jego orzeczenia oraz inne elementy wyroku

Szanowni Państwo,

Dzisiejszy tekst zostanie poświęcony tematyce rozwodu, o którym każdy z Państwa słyszał. Należy wskazać jednak, że rozwód nie jest orzekany przez Sądy na życzenie małżonków, a muszą zaistnieć niezbędne przesłanki, które to warunkują. W tym celu musimy odnieść się do przepisów znajdujących się w Kodeksie Rodzinnych i Opiekuńczym.

Zgodnie z art. 56 § 1 jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, ażeby Sąd rozwiązał małżeństwo przez rozwód. Zapewne zadają sobie Państwo pytanie jak rozumieć pojęcie zupełnego i trwałego rozkładu pożycia. Podkreślić należy, że Sąd w każdej sprawie indywidualnie ocenia, czy doszło do wystąpienia tych pozytywnych przesłanek orzeczenia rozwodu. Niemniej jak wskazano w doktrynie z zupełnym rozkładem pożycia mamy zazwyczaj do czynienia jeżeli ustały więzi fizyczne, duchowe i gospodarcze małżonków. Z kolei rozkład pożycia jest trwały jeżeli ustały wszystkie więzi łączące małżonków, a wedle zasad doświadczenia życiowego powrót małżonków do wspólnego pożycia nie nastąpi.

W § 2 i 3 art. 56 ustawodawca wskazał przesłanki negatywne, zgodnie z którymi mimo zupełnego i trwałego rozkładu pożycia rozwód nie jest dopuszczalny, jeżeli wskutek niego miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków albo jeżeli z innych względów orzeczenie rozwodu byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Rozwód nie jest również dopuszczalny, jeżeli żąda go małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, chyba że drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód albo że odmowa jego zgody na rozwód jest w danych okolicznościach sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

Odnosząc się do zakreślonych przesłanek negatywnych również trzeba wskazać, że Sąd za każdym razem indywidualnie podchodzi do ich oceny. Co do zasady można wskazać, że Sąd dokonujący oceny wystąpienia przesłanki negatywnej, jaką stanowi sprzeczność z dobrem małoletnich dzieci, powinien porównać sytuację dzieci przed orzeczeniem rozwodu i po jego orzeczeniu, a wcześniej odpowiedzieć na pytanie, czy małżonkowie powrócą do wspólności małżeńskiej po odmowie orzeczenia rozwodu (por. orzeczenie SN z 8.12.1951 r., C 259/51, J. Gudowski, Kodeks Rodzinny i opiekuńczy. Orzecznictwo, Kraków 1998,, s. 204). Jak trafnie podkreślił Sąd Najwyższy w orzeczeniu z 22.02.1952 r., C 681/51, J. Gudowski, Kodeks..., s. 205: „Dobro dzieci przemawia za tym, by wychowywały się one w trwałej i dobrze funkcjonującej rodzinie”. Nie można mówić o naruszeniu przez orzeczenie rozwodu dobra dzieci, jeżeli w rodzinie występują stale awantury rodziców, których skutkiem jest zdemoralizowanie dzieci i zagrożenie dla ich wychowania (por. orzeczenie SN z 16.05.1952 r., C 1110/51, J. Gudowski, Kodeks..., s. 205).


reklama


Odnosząc się z kolei do sprzeczności z zasadami współżycia społecznego jako przesłanki niedopuszczalności rozwodu należy przytoczyć uchwałę pełnego składu Izby Cywilnej z 18.03.1968 r., III CZP 70/66, w której Sąd Najwyższy uznał, że orzeczenie rozwodu jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego wtedy, gdy z zasadami tymi nie dałoby się pogodzić rażącej krzywdy, jakiej doznałby małżonek sprzeciwiający się orzeczeniu rozwodu albo gdy przeciw rozwodowi przemawiają poważne względy natury społeczno-wychowawczej, powstałe na tle złego traktowania i złośliwego stosunku współmałżonka lub dzieci albo innych przejawów lekceważenia instytucji małżeństwa i rodziny lub obowiązków rodzinnych. Jako przykład należy wskazać na to, iż Sąd Najwyższy uznaje za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego udzielenie rozwodu, gdy jedno z małżonków jest nieuleczalnie chore, wymaga opieki materialnej i moralnej współmałżonka, a rozwód stanowiłby dla niego rażącą krzywdę (zob. wyrok SN z 25.05.1998 r., I CKN 704/97).

W uzasadnieniu powyższego orzeczenia SN wskazał jednak, że nie chodzi o chorobę powstałą z winy małżonka, taką jak np. uzależnienie. Zdaniem Sądu Najwyższego: „Konsekwencje swego nieodpowiedzialnego zachowania się pozwany musi wziąć na siebie, nie może nimi obarczać współmałżonka, nie może z tego powodu kwestionować i pozbawiać współmałżonka prawa do innego ułożenia sobie dalszych losów życiowych”.

Odnosząc się do treści art. 56 § 3 należy uznać za jasny przepis mówiący o tym, że rozwód nie jest dopuszczalny, jeżeli żąda go małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, chyba że drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód. Jednak wskazać trzeba, że jeżeli taka odmowa zgody na rozwód jest w danych okolicznościach sprzeczna z zasadami współżycia społecznego to rozwód jest dopuszczalny. Jako przykład należy wskazać, że o nieuwzględnieniu odmowy zgody, a tym samym o naruszeniu zasad współżycia społecznego można mówić wówczas, gdy jej skutkiem będzie trwanie „martwego” małżeństwa, co należy uznać za społecznie niepożądane (G. Jędrejek [w:] Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz aktualizowany, Gdańsk 2019, art. 56).

W przypadku orzeczenia rozwodu przez Sąd zastosowanie ma art. 57, który dotyczy winy. Zgodnie z jego treścią orzekając rozwód sąd orzeka także, czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia. Jednakże na zgodne żądanie małżonków sąd zaniecha orzekania o winie. W tym wypadku następują skutki takie, jak gdyby żaden z małżonków nie ponosił winy. Bardzo istotnym elementem wyroku rozwodowego jest orzeczenie o winie bowiem ma to wpływ chociażby na zasądzenie ewentualnych alimentów na rzecz byłego małżonka, o czym była mowa w poprzednim artykule. Sąd każdorazowo ocenia, który z małżonków ponosi winę rozpadu małżeństwa. Zaznaczenia wymaga, iż możliwym jest stwierdzenie winy obu małżonków. Udowadniając winę drugiego małżonka przed Sądem pamiętajmy, że musimy przedstawić odpowiednie dowody na poparcie naszych twierdzeń, bowiem wygłaszane jedynie przez nas słowa to będzie za mało. Tymi dowodami mogą być wszelkie treści zmierzające do udowodnienia winy np. zeznania świadków, zdjęcia, zapisy rozmów, dokumentacja potwierdzająca uzależnienie małżonka, czy też stosowania przemocy w stosunku do rodziny.

Wskazania wymaga również, że zgodnie z art. 59 w ciągu trzech miesięcy od chwili uprawomocnienia się orzeczenia rozwodu małżonek rozwiedziony, który wskutek zawarcia małżeństwa zmienił swoje dotychczasowe nazwisko, może przez oświadczenie złożone przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego lub konsulem powrócić do nazwiska, które nosił przed zawarciem małżeństwa.


reklama


Ponadto należy zaznaczyć, że w wyroku rozwodowym oprócz samego orzeczenia rozwodu znajdują się również inne rozstrzygnięcia Sądu określone przez ustawodawcę w art. 59, a mianowicie:

§ 1. W wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i kontaktach rodziców z dzieckiem oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Sąd uwzględnia pisemne porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, jeżeli jest ono zgodne z dobrem dziecka. Rodzeństwo powinno wychowywać się wspólnie, chyba że dobro dziecka wymaga innego rozstrzygnięcia.

§ 1a. W braku porozumienia, o którym mowa w § 1, sąd, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców, rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie. Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia.

§ 1b. Na zgodny wniosek stron sąd nie orzeka o utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem.

§ 2. Jeżeli małżonkowie zajmują wspólne mieszkanie, sąd w wyroku rozwodowym orzeka także o sposobie korzystania z tego mieszkania przez czas wspólnego w nim zamieszkiwania rozwiedzionych małżonków. W wypadkach wyjątkowych, gdy jeden z małżonków swym rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie, sąd może nakazać jego eksmisję na żądanie drugiego małżonka. Na zgodny wniosek stron sąd może w wyroku orzekającym rozwód orzec również o podziale wspólnego mieszkania albo o przyznaniu mieszkania jednemu z małżonków, jeżeli drugi małżonek wyraża zgodę na jego opuszczenie bez dostarczenia lokalu zamiennego i pomieszczenia zastępczego, o ile podział bądź jego przyznanie jednemu z małżonków są możliwe.

§ 3. Na wniosek jednego z małżonków sąd może w wyroku orzekającym rozwód dokonać podziału majątku wspólnego, jeżeli przeprowadzenie tego podziału nie spowoduje nadmiernej zwłoki w postępowaniu.

§ 4. Orzekając o wspólnym mieszkaniu małżonków sąd uwzględnia przede wszystkim potrzeby dzieci i małżonka, któremu powierza wykonywanie władzy rodzicielskiej.

Podsumowując widzimy, że przeprowadzenie rozwodu nie jest prostą sprawą i często wymaga umiejętności przedstawienia swoich racji i dowodów na ich poparcie, bowiem rozstrzygnięcia zawarte w wyroku rozwodowym będą rzutować na nasze dalsze życie. Adwokat Skarżysko-Kamienna

Adwokat Piotr Rodak

Skomentuj

Upewnij się, że wymagane pola oznaczone gwiazdką (*) zostały wypełnione. Kod HTML nie jest dozwolony.

powrót na górę

Kronika policyjna

Sport

Menu

Polecamy

Social media